Anayasa Mahkemesi'nden referanduma vize...

Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, anayasa değişikliği paketinin bazı maddelerinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada verilen kararı saat 20.20'de düzenlediği basın toplantısıyla açıkladı. 

Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, Anayasa değişikliği paketinin bazı maddelerinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, paketin tamamının şekil yönünden iptali konusundaki iddiaların reddedildiğini açıkladı.

Kılıç, "8.,14.,16.,19.,22., 25. ve 26. maddelerinin incelenmesine oy çokluğuyla karar verilmiş ve denetim sonucunda Anayasa Mahkemesi'nin yapısına ilişkin maddenin 4. fıkrasında geçen, "Her üyenin ancak bir aday için oy kullanabileceğine ilişkin" ibare iptal edilmiştir." dedi.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Anayasa değişikliği paketinin bazı hükümlerinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle Anayasa Mahkemesine dava açmıştı.

--------------------------------------------------------------------------------

ADALET BAKANI: ANAYASA MAHKEMESİ, ESASA GİREREK YANLIŞ YAPMIŞTIR

Adalet Bakanı Sadullah Ergin, Anayasa Mahkemesininin kararına ilişkin, ''Anayasa Mahkemesi işin esasına girmek suretiyle bir yanlış yapmıştır'' dedi.
--------------------------------------------------------------------------------

AK PARTİ GRUP BAŞKANVEKİLİ KILIÇ: ANAYASA MAHKEMESİ TBMM'NİN ANAYASA YAPMA YETKİSİNE AÇIK MÜDAHALEDE BULUNMUŞTUR

AK Parti Grup Başkanvekili Suat Kılıç, Anayasa Mahkemesinin, Anayasa değişikliğiyle ilgili kararına ilişkin, ''Mahkemenin başvuruyu kabulü ve esasa ilişkin inceleme yapmasını Anayasa'nın, Anayasa değişikliklerine ilişkin hükümleri bakımından aykırılık olarak görüyorum'' dedi.

Kılıç, TBMM'de, Anayasa Mahkemesinin kararını gazetecilere değerlendirdi.

Anayasa Mahkemesine yapılan başvurunun, Anayasa'nın bilinen hükümlerine aykırı olduğunu ve bu paketi referandum öncesinde denetleyemeyeceğini söylediklerini ifade eden Kılıç, şöyle konuştu:

''Buna rağmen Anayasa Mahkemesi bu paketi değerlendirmeye aldı. Denetimini şekille tutmadı, esasına girdi. Oysa Anayasamızda, Anayasa Mahkemesinin TBMM'de yapılan Anayasa değişiklikleri üzerinde sadece şekil denetimi yapabileceği hükmü var. Buna rağmen yüksek mahkeme şekil denetimi hükmünü aşıp esasa girerek paketi değerlendirmiştir.

Ortada, milletin oyuna sunularak kabul edilmiş bir Anayasa değişikliği yoktur. Dolayısıyla bu Anayasa değişikliği ile alakalı başvuru, başvurunun kabulü Anayasa'ya aykırıdır. Şekil denetiminin ötesine geçilmek suretiyle esasa ilişkin değerlendirme yapılmış olması Anayasa'ya aykırıdır.''

--------------------------------------------------------------------------------

-''ANAYASA YAPMA YETKİSİNE AÇIK BİR MÜDAHALE''-

Suat Kılıç, Yüksek Mahkemenin, bu kararla ''TBMM'nin millet adına Anayasa yapma yetkisine açık bir müdahalede bulunduğu'' görüşünü savunarak, şunları söyledi:

''Oysa Anayasa yapma yetkisi ya asli kurucu iktidar sıfatıyla Türk milletine aittir ya da millet adına bu yetkiyi, tali kurucu iktidar sıfatıyla TBMM Genel Kurulu kullanır. Verilmiş olan kararın, her yönüyle Türk demokrasisine hayırlı olmasını dilemekle birlikte, mahkemenin başvuruyu kabulü ve esasa ilişkin inceleme yapmasını Anayasa'nın, Anayasa değişikliklerine ilişkin hükümleri bakımından aykırılık olarak görüyorum.''

''Referandum süreci zarar görür mü?'' sorusuna Kılıç, ''Bundan sonrası YSK'nın kararına bağlı olur'' yanıtını verdi.

AK Parti Grup Başkanvekili Kılıç, iptal edilen hükümlerden dolayı bir boşluk olup olmayacağının sorulması üzerine, ''Metin elimizde yok. O nedenle yaptıkları düzenlemenin neyi ne kadar etkilediği konusunda bilgi sahibi değiliz'' dedi.

Kılıç, başka bir soru üzerine, erken seçimin kesinlikle sözkonusu olmadığını söyledi. Suat Kılıç, ''Türkiye havadan nem kapan bir ülke değil artık. Seçimler, 2011 yılının temmuz ayında yapılacak, biz bunu açıkladık. Anayasa Mahkemesinin bu kararı, siyasal iktidarın seçim tarihine bakışını hiçbir şekilde etkilemeyecektir'' diye konuştu.

--------------------------------------------------------------------------------

ERDOĞAN KARARI BAŞBAKANLIK'TA İZLEDİ

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Anayasa Mahkemesi'nin Anayasa değişikliği paketine ilişkin kararını Başbakanlık Yeni Bina'daki makam odasında takip etti.

Kararın açıklanmasının ardından önce Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç Başbakanlıktan ayrıldı. Ardından Başbakan Erdoğan, Adalet Bakanı Sadullah Ergin ile birlikte Başbakanlık binasından ayrıldı.

CHP'Lİ ÖZYÜREK: BİZİ TATMİN EDEN BİR KARAR DEĞİL

CHP İstanbul Milletvekili Mustafa Özyürek Anayasa Mahkemesi'nin Anayasa değişikliği paketine ilişkin kararının CHP'yi tatmin eden bir açıklama olmadığını söyledi.

Özyürek ANKA'ya yaptığı açıklamada, "Bizi tatmin eden bir karar değil. Çünkü biz özellikle HSYK ve Anayasa Mahkemesi'nin yapısı ile ilgili düzenlemelerin hukuk devleti ilkesine aykırı olduğu iddiasındaydık. Ama bazı üyelerin seçimi ile ilgili teknik bir düzenleme yapmışlar. Bu tabi yeterli değil. Karar çıkınca neyi amaçlıyor onu tam görmek lazım" dedi. 

-BU KÜÇÜK DÜZELTMELERLE GİDERSE REFERANDUMA 'HAYIR' DERİZ-

Tırnak içindeki bazı ifadelerin değiştirilmesi nedeniyle bu "iki madde referanduma gidecek mi gitmeyecek mi" konusunda bir belirsizliğin olduğunu söyleyen Özyürek, "Bu konuda bir belirsizlik var. Eğer bu iki madde referanduma gitmeyecekse, ayrıca referandum konusu olacaksa o takdirde işin özü halledilmiş olur. Ama sadece o küçük düzeltmelerle referanduma giderse CHP'nin iddiaları dikkate alınmamış ve o nedenle de referandumda 'hayır' çıkması için bütün gücümüzle çalışırız" diye konuştu.

YARSAV BAŞKANI TARHAN: KARAR BEKLENTİMİZİ KARŞILAMADI

YARSAV Başkanı Emine Ülker Tarhan, Anayasa Mahkemesi'nin Anayasa Değişikliği Paketi'nin iptali ve yürürlüğünün durdurulmasına ilişkin davada verdiği kararın beklentilerini karşılamadığını ifade etti. Tarhan, "Henüz süreç devam ediyor. Daha önümüzde referandum süreci var. YARSAV olarak bizim mücadelemiz sürecek" dedi.

AK PARTİ GENEL BAŞKAN YARDIMCISI ÇELİK: -''ANAYASA MAHKEMESİ, TÜRKİYE'DE İKİNCİ KEZ MAALESEF YETKİSİNİ AŞMIŞTIR. ANAYASA VE YASALARDAN ALMADIĞI BİR YETKİ KULLANMIŞTIR''

Çelik, AA muhabirinin Anayasa Mahkemesi'nin Anayasa değişikliğine ilişkin aldığı kararı değerlendirdi.

AK Parti'li Çelik, şöyle konuştu:

''Anayasa Mahkemesi, Türkiye'de ikinci kez maalesef yetkisini aşmıştır. Anayasa ve yasalardan almadığı bir yetki kullanmıştır. Anayasa Mahkemesi'nin işleyişi ile bağlı bulunduğu usul ve esaslar çok açıkça düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesi, Anayasa değişikliklerinde sadece şekil denetimi yapar. Fakat, tıpkı Anayasa'nın 10. ve 42. maddelerinde yapılan değişikliklerde olduğu gibi maalesef Anayasa Mahkemesi işin muhtevasına girmiştir. Ve tıpkı kanunlarda yaptığı gibi fikirler bazında değişiklikler yapmıştır. Bu, bizatihi Anayasa'ya aykırı bir durumdur. Burada Anayasa Mahkemesi tarafından bir yetki gasbı yapılmıştır. TBMM'nin, millet iradesinin bir manada gasbıdır bu. Yetki aşımıdır, yetkisi olmayan bir konuda karar vermektir.

Kesinlikle bu kabul edilebilir bir şey değil ve bu bir yol haline getirilmiştir. Artık, bundan sonra eğer bu sürdürülecekse, Anayasa Mahkemesi'nin izni olmadan TBMM'de diyelim ki, 110 milletvekilini çıkarın, 440 milletvekili ile bir Anayasa değişikliği yapsak, 110 milletvekili Anayasa Mahkemesi'ne gittiği zaman, Anayasa Mahkemesi bugün yaptığı gibi keyfi bir tasarrufta bulunabilecektir. Dünyanın hiçbir yerinde böyle bir şey söz konusu değildir.

Anayasa Mahkemesi, Anayasa değişikliklerinde sadece şekil denetimi yapar. Bu kararıyla Anayasa'dan almadığı yetki, Anayasa Mahkemesi tarafından kullanılmıştır ve bunu da olumlu karşılamak, 'iyi olmuştur' demek mümkün değildir.''

Anayasa Mahkemesi yine yetkisini aştı, ancak paket reform niteliğinde...

Türkiye 12 Eylül 2010'da referanduma gidiyor. Anayasa Mahkemesi, reform paketinin iptali için açılan davayı dün reddetti. Ancak, Yüksek Mahkeme şekil yönünden bakacağını açıkladığı halde paketi 'esas'a girerek inceledi ve bazı maddelerin içeriğine müdahale etti. Yüksek yargıya üye seçiminde demokratikleşmeyi öngören seçim usulündeki değişiklikleri engelledi. 

Anayasa Mahkemesi, referanduma sunulan anayasa değişikliği paketine ilişkin CHP'nin açtığı davayı karara bağladı. CHP'nin anayasa değişikliği paketinin tümünün iptali talebini reddeden Mahkeme, bazı maddeler yönünden Anayasa'nın açık hükmünü çiğneyerek esas denetimi yaptı. Anayasa değişikliği paketinin iptal talebini oyçokluğuyla 'değiştirilemez nitelikteki maddelerin değiştirilmesi' kapsamına alan Mahkeme, davanın esasına girdi. Yüksek Mahkeme, paketin, Anayasa Mahkemesi ve Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'na (HSYK) üye seçimini düzenleyen bazı hükümlerini Anayasa'ya aykırı buldu. Cumhurbaşkanı'nın HSYK'ya yalnızca hukukçu akademisyenler ve avukatlar arasından seçim yapabileceğini belirtti. İptal kararına rağmen pakette yargıya ilişkin düzenlemelerin bütünlüğü bozulmadı. Anayasa Mahkemesi'nin kararı sonrası HSYK'nın üye sayısı 22'ye yükselecek. Kurul'un çoğunluğunu hakimler oluşturacak. Anayasa Mahkemesi'nin üye sayısı da 17'ye çıkacak. 3 üyenin seçimini Meclis yapacak. Anayasa paketi, maddelerin kısmen iptal edilen bölümleri dışında 12 Eylül'de referanduma götürülecek.

Anayasa Mahkemesi Raportörü Ali Rıza Çoban, CHP'nin başvurusunun iptali yönünde görüş belirtmiş ve bu rapor hafta başında üyelere dağıtılmıştı. Raporu inceleyen Mahkeme heyeti, son üç günü yoğun bir çalışmayla geçirdi. Mahkeme, tarihinde görülmemiş şekilde gizli olarak dün toplandı. 9,5 saatlik müzakere maratonunun ardından Başkan Haşim Kılıç, kararı açıkladı.

Mahkeme, anayasa paketinin tamamının şekil yönünden iptali talebini reddetti. Anayasa paketinin 8, 14, 16, 19, 22, 25, 26'ncı maddelerinin bazı bölümlerinin incelenmesine oyçokluğuyla karar verdi. Anayasa Mahkemesi ve HSYK'ya üye seçilmesini düzenleyen maddede üye seçecek Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Sayıştay, YÖK ve Baro başkanlarının gönderecekleri üyeler için yapacakları seçimlerde 'her üyenin ancak bir aday için oy kullanabilmesine ilişkin ibare' iptal edildi.

Mahkeme, HSYK konusunda da benzer bir karar verdi. İptal edilen hükme göre, HSYK'ya üye seçecek Danıştay, Yargıtay, Adalet Akademisi ile adli ve idari yargı hakim ve savcıları her aday için ayrı ayrı oy verebilecek. Yargıtay ve Danıştay'da demokratik olmadığı için eleştirilen seçim sistemi, adli ve idari yargı hakimleri ile Adalet Akademisi'nin seçimlerine de yansıyacak. Buna göre, 7 üye seçecek adli yargı hakimleri 7 kez, 3 aday seçecek idari yargı hakimleri 3 kez sandık başına gidecek. Yargıtay ve Danıştay'da zaman zaman krize dönüşen seçimlerin adli ve idari yargıda krize dönüşme riskini beraberinde getirdi.

Mahkeme, Cumhurbaşkanı'nın HSYK'ya iktisat siyasal bilim dallarıyla üst kademe yöneticileri arasından üye seçmesine ilişkin ibarelerin de iptaline karar verdi. Maddenin yeni haline göre, Cumhurbaşkanı HSYK'ya 4 üyeyi hukukçu akademisyenler ile avukatlar arasından doğrudan seçebilecek. Anayasa Mahkemesi ve HSYK'nın asıl maddelerinde iptal edilen ibarelerin geçici maddelerdeki yollamaları da iptal edildi. Mahkeme, yürürlüğün durdurulmasına ilişkin istemi de oybirliğiyle reddetti. Haşim Kılıç, Mahkeme'nin kararına ilişkin açıklamasını, "Rahatlıkla 26 maddede referanduma götürülebilir nitelikte. Bu sonuçların ülkemiz için, milletimiz için hayırlı olmasını diliyorum." diyerek bitirdi. Mahkeme Başkanı, esas incelemesinin içtihada dönüşüp dönüşmediği sorusuna, "Bugün itibarıyla böyle bir şey oldu ama yarın ne olur onu bilemeyiz." cevabını verdi.

Kantarcıoğlu için redd-i hakim talebi kabul edilmedi

Haşim Kılıç, Fulya Kantarcıoğlu hakkında ihsas-ı rey nedeniyle reddihakim talebinde bulunulduğunun hatırlatılması üzerine, reddihakim talebinde bulunanların yetkili olmadıkları için oybirliği ile reddedildiğini vurguladı. Kılıç, soruşturma açılması talebiyle ilgili ise, "Ben başkanlık yetkime dayanarak ciddi bulmadığımdan dolayı bunları işleme koymadım." şeklinde konuştu.

Anayasa Mahkemesi'nden saat 20.00'de kararın açıklanacağının duyurulmasının ardından TBMM'de de hareketli saatler yaşandı. TBMM Genel Kurulu'nda çalışmalara saat 20.00'de bir saat ara verildi. Milletvekilleri, kulislerde yer alan televizyonların önünde koltukları sıra haline getirdi ve kararı bekledi. Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç'ın açıklaması ise milletvekilleri arasında farklı yorumlara sebep oldu. Bu arada hem AK Partili hem de CHP'li vekiller karar karşısında iki farklı tavır segiledi. Bazı vekiller, kararın kendi lehlerine olduğunu savunurken bazıları da olumsuz olduğu görüşündeydi. Anayasa Mahkemesi'nin, anayasa değişikliği paketi ile ilgili kararı CHP'de de kafaları karıştırdı. CHP'nin hukukçu milletvekilleri kararda ikiye bölündü. Bazı vekiller, söz konusu iki maddenin iptal edildiğini ve referanduma gitmeyeceğini savunurken, bir bölümü itiraz edilen maddelerin düşmediğini ifade etti.

'Mahkemenin kararı hukuki değil siyasi'

Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) 'esasa' girerek verdiği kritik karar, hukukçulardan tepki gördü. Mahkemenin esasa girmesini 'TBMM'nin yetkisini gasp' olarak niteleyen hukukçular, referandum yolunun açılmasını ise olumlu olarak değerlendirdi. Görüşler şöyle:

Doç. Dr. Yüksel Metin (Anayasa hukukçusu): Anayasa Mahkemesi vermiş olduğu karar ile yine açık bir şekilde Anayasa'yı ihlal etti. Görevi olmadığı halde 'şekil yönünden' deyip esastan incelemeye aldı. Verilen karar ileriki zamanlarda yapılacak anayasa değişikliklerini engellemek isteyenlere referans olma niteliğini taşıyor. İptal kararına gerekçe olarak Anayasa'nın 4. maddesinde yer alan 'değiştirilmez ve değiştirilmesi dahi teklif edilemez' maddeleri gösteriyor. Ancak hukukçular dışında Anayasa Mahkemesi'ne bir üyenin atanması, nasıl oluyor da hukuk devletine aykırı diye gösterilebiliyor?

Cahit Özkan (Hukukçular Derneği Başkanı): Mahkeme her ne kadar anayasa çerçevesinde kalma görüntüsü verdiyse de verilen karar meşru değildir. Anayasa'ya aykırıdır. Mahkeme daha önce olduğu gibi yine şekilden girip esastan çıktı. Türkiye'de yargı vesayetinin devam ettiğini gösteren bir karardır.

Tarhan Erdem (Siyaset bilimci): Anayasa Mahkemesi şekil bakımından değil esas bakımdan karar vermiştir. Buna hakkı yoktur. Düzenleme kanuni olmamıştır. Mahkemenin verdiği karar tamamen siyasidir. Her iki maddedeki '1 oy' düzenlemesi hangi gerekçeyle iptal edilmiştir? Düzenleme HSYK ve Anayasa Mahkemesi üye seçiminde seçimi yapacaklara, aday sayısı kadar değil yalnızca bir oy verme hakkı tanıyordu. Bu usul pek çok yerde kullanıyor. Mutlaka 3 oy verecek diye bir kural yoktur. 'Bir oy düzenlemesi' Anayasa'ya aykırı olmadığı gibi benim bildiğim kadarıyla sadece bir tercih meselesidir. Nerede yazıyor Anayasa Mahkemesi'nin üye seçimi Anayasa'ya aykırıdır diye? Anayasa Mahkemesi yetki gasbı yapmamış, Meclis'in yetkisine el koymuştur. Bir mahkemenin üyelerinin seçiliş yöntemi nasıl Anayasa'ya aykırı olur? Bu durumdan Türkiye'yi kurtarmak lazım. Hükümet seçim kararı almalı. Bunu gerekçeleriyle halka anlatarak bütün bir Anayasa değişikliğini gündeme getirmelidir.

Mahkeme yanlış yaptı ama paket bu haliyle de ciddi bir reformdur

Adalet Bakanı Sadullah Ergin, Anayasa Mahkemesi sürecinin tamamlandığını, bundan sonra sözün millette olduğunu belirtti. Bakan Ergin, ''Milletin referandumda pakete 'evet' diyeceğini düşünüyorum.'' diye konuştu. TBMM'de gazetecilerin sorularını cevaplayan Bakan, "Anayasa değişikliği, bu haliyle de 1982 Anayasası üzerinde çok ciddi reform özelliğini korumaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

Sadullah Ergin, Anayasa Mahkemesi'nin esasa ilişkin karar vermesini eleştirdi. Bu tavrın hem Parlamento yetkisine müdahale hem de Anayasa'nın 148. maddesini ihlal olduğunu vurgulayan Ergin, "Mahkemenin 'şu kelime olsun mu olmasın mı?' deme hakkı yok. İşin esasına girmek suretiyle yanlış yapmıştır." diye konuştu. Paketin hem demokratik haklar hem de yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığını sağlayacak düzenlemeler içerdiğine işaret eden Ergin, "Tüm halkımızı 12 Eylül'de sandığa gitmeye ve bu pakete onay vermeye davet ediyorum." çağrısında bulundu.

Adalet Bakanı, paketten herhangi bir maddenin çıkmadığını, sadece madde içerisinden belli cümlelerin çekilip alındığını anlattı. Ardından, "Egemenliğin sahibi olan milletin önüne sandık gelecek. Oradan çıkacak karar başımızın üstündedir. En büyük hakem millettir, onun kararına saygı duyacağız." ifadelerini kullandı. Kararda iptal edilen maddenin bulunmadığını kaydeden Ergin, 'başkalaştırılan' maddelerin olduğunu söyledi. İki maddenin referandum dışı kalıp kalmadığına ilişkin soruya da, ''Olur mu öyle şey? İki madde niye referandum dışı kalsın.'' karşılığını verdi. Maddenin içerisinde cümleler çıktıktan sonra maddenin de komple düştüğü yönünde iddiaların sorulması üzerine, ''Bu iddiaları tartışmam bile.'' dedi. Ergin, gazetecilerin, ''MHP'nin seçim çağrısı oldu.'' sözlerine ise ''Şu anda referandum var, seçim yok.'' cevabını verdi.

[Karar kimseyi memnun etmedi]

Karar kimseyi memnun etmedi

AK Parti Grup Başkan Vekili Bekir Bozdağ: Anayasa Mahkemesi'nin kararına en sert tepki AK Parti'den geldi. AK Parti Grup Başkan Vekili Bekir Bozdağ, karara ilişkin olarak, "Anayasa Mahkemesi koruduğunu iddia ettiği hukuk devleti anlayışını kendi ayakları altına almıştır. Mahkeme bu kararıyla yasama, yürütme ve milli iradeye karşı artık 'Anayasa benim' diyor. Mahkemenin kimi üyelerinin kendi dünya görüşlerine uygunluk denetimi yaptıkları bir karardır. Siyasi ve ideolojik bir karar verildi." tepkisi verdi.

MHP: Paketi millet iptal edecektir

MHP Grup Başkan Vekili Oktay Vural, Haşim Kılıç'ın açıkladığı kararı, "Bu konudaki görüşlerimizi Parlamento'da dile getirmiştik. Duruşumuz açık ve net. Herkesin uzlaştığı anayasayı yapmak gerekir, onun için böyle bir uzlaşma olmadan çıkan bir anayasa değişikliği söz konusu. İnşallah millet tamamını iptal eder. Uzlaşmayla çıkmadığı için bu anayasa değişikliğine karşıyız." diye değerlendirdi. MHP Grup Başkan Vekili Mehmet Şandır da, "İş millete kalmıştır. Gereğini millet yapacaktır, hiç endişe etmeye gerek yok." ifadelerini kullandı.

CHP üzgün: İstediğimiz olmadı

CHP'nin hukukçu milletvekili Şahin Mengü, Anayasa Mahkemesi'nin kararını, "CHP'nin istediği tam olmadı. Söz konusu iki madde iptal edilmedi." şeklinde yorumladı. Mengü ile bir diğer CHP'li Ahmet Ersin görüş ayrılığı yaşadı. İki vekil, kameralar karşısında tartıştı. Mengü kararın olumsuz olduğunu belirtirken, Ersin olumlu olduğunu savundu. CHP Grup Başkan Vekili M. Akif Hamzaçebi ise, "Endişeleri gideren bir karar değil, bizi tatmin etmedi." şikâyetinde bulundu.

YARSAV karardan rahatsız

YARSAV Başkanı Emine Ülker Tarhan, Anayasa Mahkemesi'nin kararının beklentilerini karşılamadığını söyledi. Tarhan, "Karar, beklentimizi karşılamıyor. Bizim görüşlerimiz belli. Değişikliğin, Anayasa'ya aykırı olduğunu düşünüyorduk. Ve iptal edileceğini umuyorduk. Güçler birliğine aykırılık devam ediyor. HSYK'nın yapısındaki değişiklikle adalet bakanı ve müsteşarı kilit rol oynuyor. Bu kabul edilemez. Umutsuz değiliz. Daha önümüzde referandum süreci var. YARSAV olarak bizim mücadelemiz sürecek." dedi.

Yürütme mutlu, biz memnun değiliz

HSYK Başkan Vekili Kadir Özbek, Mahkeme'nin kararının kendilerini memnun etmediğini belirtti. Referandum sonuçlarını bekleyeceklerini açıkladı. Özbek, "İtirazlarımızı ve tezlerimizi düşünürsek bizi memnun etmeyen bir karar. Hukukçu olarak saygı göstermek zorundayız, ancak beklentimizi karşılamıyor. Yürütmenin bağlantısıyla ilgili anayasaya aykırılık vardı. Bunlar kabul görmemiş. Yürütmenin bundan çok büyük mutluluk duyduğuna eminim." dedi.

Raportör, 'Esasa girilemez' demişti

Anayasa Mahkemesi Raportörü Yrd. Doç. Dr. Ali Rıza Çoban, raporunda mahkemenin 'esas'a giremeyeceğini belirtmişti. Anayasa'nın 148. maddesine göre buna yetkisinin olmadığını kaydetmişti. Çoban ayrıca, paketin henüz yasalaşmadığını ve bu süreç tamamlanmadığı için de iptal edilemeyeceğini vurgulamıştı.

148. MADDE ŞÖYLE: "Anayasa Mahkemesi, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün Anayasa'ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler."

Şahin: Anayasa Mahkemesi, anayasa sınırlarına dönmelidir...

TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin, ''Anayasa Mahkemesi'nin bu yetki gasbı, siyaset kurumunun ve parlamentonun itibarını zedeleyecek ve demokraside zafiyet sorunu yaratacaktır'' dedi. 
Şahin, ''Durum onu göstermektedir ki, esastan inceleme yasağını Anayasa Mahkemesi'nin çiğneyemeyeceği yeni bir modelin veya anayasa değişikliğinin zamanı gelmiştir'' değerlendirmesinde bulundu.

TBMM Başkanı Şahin, Anayasa Mahkemesi'nin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'a ilişkin iptal davasında verdiği karara ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.

''Anayasa'nın sistemin bütün unsurlarını bağlayan en temel milli irade metnidir'' diyen Şahin, bu temel iradenin nasıl değiştirileceği ve değişikliğin denetiminin de en az anayasalar kadar önemli bir konu olduğunu ifade etti.

Şahin, açıklamasında şunları kaydetti:

''Anayasayı değiştirme yetkisi, yalnızca milletin temsilcilerine tanınmıştır. Bu yetki mutlak, paylaşılamayan ve devredilemeyen bir yetkidir. Meclisin milli iradeden aldığı bu yetkisi üzerinde vesayet oluşturabilecek bir anlayış kabul edilemez.

Ne yürütme organı, ne herhangi bir siyasal parti ve ne de Cumhuriyetimizin herhangi bir kurumu, Anayasa değişikliğini isteme yetkisiyle donatılmamıştır. Bu sadece aziz milletimizin temsilcileri olan milletvekillerine tanınmış bir haktır. Bu yetkinin, dolaylı yollarla kullanılması anlamına gelecek çözüm ve öneriler de, kurucu iktidar yetkisinin mahiyetiyle çatışmaktadır.

-SINIRLAR İÇERİSİNDE HAREKET ETMELİ-

Demokratik sistem yasama, yürütme ve yargı erkleri arasında uyumlu ve dengeli bir çalışma usulünü esas alır.

Erklerin kendilerine Anayasayla tanımlanan sınırlar içerisinde hareket etmeleri, demokratik sistem açısından zorunludur. Aksi bir durum demokrasinin sınırlarının zorlanmasıdır.

Yasama organı çalışmaları, belli şartlarda Anayasal Yargı denetimine tabidir. Bu denetim yollarının şart ve şekilleri, kuralları, konuları, yolları hem Anayasa hem de ilgili yasalarla açıkça belirlenmiştir. Yargı ancak konulan normları; Anayasa ve Hukuk Devleti ilkelerine göre yorumlar ve bir sonuca varır. Ancak erkler, anayasadan doğan haklarını kullanırken kendilerini başka bir erk yerine koyamaz ve olmayan yetki kullanamaz, başka erkin yetkisini elinden alamaz, o alana müdahale edemez. Bu amaçla norm ihdas edemez.

Anayasa Mahkemesi, TBMM'nin yasama görevini yaparken kanun, kanun hükmünde kararname, Meclis İçtüzüğü'yle ilgili açılan iptal davalarını esastan ve şekilden, Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler.

-YETKİ GASBI-

Evrensel anayasa hukuku birikimine aykırı olarak Anayasa Mahkememize Anayasa değişikliklerini denetleme noktasında tanınan yetki, sınırlı bir yetkidir.

Türkiye tecrübesi onu göstermektedir ki, 1961 yılından bu yana kimi zaman Anayasa değişiklikleriyle sınırlanmasına karşın Anayasa Mahkemesi, Anayasa değişikliklerinin esastan da incelenmesi eğilimini sürdürmektedir. Bu, düz bir Anayasa ihlali değil bundan öte yalnızca milletvekillerine tanınan Anayasa değiştirme yetkisinin bizzat özüne müdahaledir.

Anayasa Mahkemesinin bu yetki gasbı, siyaset kurumunun ve parlamentonun itibarını zedeleyecek ve demokraside zafiyet sorunu yaratacaktır.

Parlamentonun itibarını ve halktan alınan temsil yetkisini aşındıracak girişimlere karşı milletvekillerimiz ve parlamentomuz kendi hukukunu koruyacaktır. Bu son kararla Anayasa Mahkemesi, kendisini Anayasa koyucu yerine koymaktadır.

Anayasa Mahkemesi, Anayasayı çiğneyerek ürettiği ve kendisini kurucu iktidar yerine koyduğu bu vahim eğilimi süratle terk etmek ve Anayasa sınırlarına dönmek zorundadır. Durum onu göstermektedir ki, esastan inceleme yasağını Anayasa Mahkemesinin çiğneyemeyeceği yeni bir modelin veya Anayasa değişikliğinin zamanı gelmiştir.

Umuyorum ki, Meclisimiz ve onun değerli üyeleri zamanın kendilerine yüklediği bu tür bir değişiklik yetkisini gecikmeden kullanacaklardır. Çünkü Cumhuriyetin organlarının Anayasal referanslara saygılı olması, Meclisimizin yetkilerine Anayasa'ya rağmen ilişmemesi ve aykırı davranışların net bir biçimde yaptırımlara bağlanması kaçınılmazdır.

Herkes bilmelidir ki Meclisimiz, milli iradenin kendisine yüklediği sorumlulukları Anayasa'da belirlenen ilkeler çerçevesinde yerine getirmeye devam edecektir.'' (ZAMAN)

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Anayasa Referandumu Anketimiz devam ediyor.

Anketimize sitemizin sol tarafında bulunan bölümden katılabilirsiniz.  

Anayasa Referandumu anketimizdeki son durum aşağıya çıkartılmıştır.

Anayasa referandumunda nasıl oy kullanmayı düşünüyorsunuz?
Evet
163	79.1%
Hayır
36	17.5%
Sandığa Gitmeyeceğim
4	1.9%
Kararsızım
3	1.5%