Köyümüzü Tanıyalım

Köyümüz

Köyümüzü Tanıyalım

Pazartesi, 30 Mart 2009 13:35

KÖYÜMÜZÜ TANIYALIM

Hüseyingazi Köyü, Tokat ilinin Niksar İlçesine bağlıdır. Tokat'a 57 km. Niksar ilçesine 7 km. uzaklıktadır. Köyümüzün rakımı, 480 metredir.

Köyümüzün Google görüntüsünü ve haritasını ayrıntılı olarak incelemek için buraya tıklayınız.

KÖYÜMÜZÜN TARİHİ VE COĞRAFİ DURUMU

Köye ilk yerleşimin kesin tarihi bilinmemekle birlikte; 1800–1850 yılları arasında, şimdiki yerleşim yerine 3–4 ailenin gelerek konakladığı ve burayı yurt edindiği bilinmektedir. Bu aileler Kadıoğullarından Halil, Kasımoğullarından Bekir, Ağcaoğullarından Ali olduğu bilinmektedir.

Köyde ev yeri kazılarında ve samanlık kazılarında eski zamanlara ait insan iskelet parçaları, şarap veya su depolamada kullanılan büyük küpler çıkmaktadır. En son 7–8 yıl önce samanlık yeri kazısında bulunan yüz litre su alabilecek büyüklükteki bir küp, müze yetkililerine teslim edilmiştir.

Köyün 1,5 km doğusunda “Ereç” mevkiinde yerleşim yeri kalıntıları, mezar taşları ve siyah kesme taşlar bulunmaktadır. Köyün şimdiki yerleşim yerinde, Ereç mevkiinde ve Hüseyingazi tepesinde (Tekke tepesi) çok eski zamanlarda Rumların yaşadığı sanılmaktadır.

Köyün 3 km doğusunda Boyluca (Ereç) köyünde ve Kürtlerderesi bölgesinde yakın zamana kadar Rumların yaşadığı biliniyordu. Cumhuriyetin ilk yıllarında Balkanlardaki Türklerle Türkiye’deki Rumlar arasında yapılan nüfus mübadelesinde bu bölgedeki Rumlar ile balkan Türkleri arasında nüfus mübadelesi yapılmıştır. Bu bölgeden göçen Rumların yerine Balkan Türkleri (muhacirler) yerleştirilmiş, Rumların tarlaları muhacirlere paylaştırılarak köyümüze komşu olmuşlardır. Tarlalar ortak sınırlarımız içerisindedir.

Köyümüzün Eski Adı
Köyün eski ismi “Tis” tir. Yaptığımız araştırmalarda "Tis" isminin nereden geldiği tespit edilememiştir. Anadolu’daki diğer yerleşim birimlerinin isimleri gibi "Tis" ismiyle ilgili değişik rivayetler vardır. Ancak kesin bir belgeye rastlanmamıştır.

Köyün adı 1950’li yıllara kadar Tis olarak kullanılmış, diğer köylerin adıyla birlikte buranın adı da Hüseyingazi olarak değiştirilmiştir. Ancak eski alışkanlık halen devam ediyor. Nerelisin? Diye sorulduğunda herkes bir ayrıcalıkmış gibi “Tisliyim” cevabını verir.

Köyümüzün Adı Nereden Gelmektedir?
Köyün kuzeyinde bulunan Hüseyingazi Tepesindeki (Tekke Tepesi) Taş oyması kaya mezarı köyün önemli bir tarihi eseridir. Köyün bu gün kullanılan adı, bu tepede mezarı bulunan Hüseyin Gazi'nin adından gelmektedir.

Hüseyingazi Mağara

Hüseyin Gazi Kimdir?

Hüseyin Gazi Selçuklu Alperenlerinden Melik Gazinin kardeşidir:

Hüseyin Gazi, Niksar ilçesine 7 km uzakta bulunan bir köydedir. Selçuklu Alperenlerinden Melik Gazi’nin kardeşidir. Anadolu’nun fethi sırasında Melik Gazi ve kardeşlerinin Tokat ve çevresinde ne büyük hizmetler yaptıklarını biliyoruz. Artova’dan, Zile’ye, Sulusaray’a; Almus’tan Başçiftlik’e, Reşadiye’ye kadar uzanan bütün Tokat’taki Alperenlerin herhangi bir şekilde Melik Gazi ile alakası var. Ya kardeş, ya çocukları, ya yol arkadaşları, ya askerleri, ya da Yesevi Ocağının birer gönül eri olmaları nedeniyle tarih içindeki irtibatları kesilmiyor.

Hüseyin Gazi köyündeki, Alperenlerin de kendine göre bir menkıbesi var. Anlatılanlara göre köyün sahibi, Niksar’daki kralın kızıdır. Kız son derece güzeldir. Bu güzelliğini Kelkit ırmağının serin sularında her sabah kimse görmeden yıkanarak kazanmaktadır. Kralın kızı, Kelkit ırmağından çıktıktan sonra beyaz atıyla rüzgârın sırtına binercesine, Şu anda Köy halkı tarafından Tekke olarak adlandırılan ve taştan yapılan saraya geliyor. Burada güneşlenerek güzelliğine güzellik katıyor.

Hüseyin Gazi, yöreyi fethetmek için Şeher tepesinden etrafı seyrediyor. Kızıltepe’ye gelip Kral kızının sarayını gözetliyor. Kızı görüp hayran kalıyor.

Askerlerini toplayıp bu sarayın alınmasını, yöredeki halkın da İslâm’a davet edilmesini arkadaşlarına sıkı sıkı tembih ediyor.

Kral kızı, taş sarayın gözetleme yerinden Aşağı Gebeli’ye doğru bakıyor.

Hüseyin Gazi ve askerlerini görüyor. Hemen sarayda ne kadar muhafız varsa etrafa yerleştiriliyor. Büyük bir muharebe başlıyor.

Hüseyin Gazi, bir kısım askerlerini de Çakıl Tepesinden, Namlı Hana, oradan da ormanların arasından saklanarak geceleyin hücuma geçmelerini emir veriyor.

Hüseyin Gazi ve arkadaşları oyalama taktiği yaparak kahramanca savaşıyorlar. Birçok şehit veriliyor. Akşam olunca Taşsaray arkadan kuşatılıyor. Kapılar zorlanarak açılıyor…

Taşsaray ve içindekiler teslim alınıyor. Kral Kızı, Hüseyin Gazi’nin cesaretine, zekâsına hayran kalıyor. Binlerce yıldır alınamayan kalenin bir gecede nasıl fethedildiğine şaşırıyor. Gönlü Hüseyin Gazi’yi arzuluyor. Fakat tek söz söylemiyor.

Hüseyin Gazi, Taşsarayın mensuplarını topluyor. “Bundan sonra serbestsiniz. Size kimse dokunamaz. İsteyen Tevhit inancını seçsin Müslüman olsun. Bizimle kardeş olsun. İsteyen kendi dininde kalsın. Aşağıya yurt yuva kurun. İsteyen sevdikleriyle birlik olsun, Taşsarayda otursun. Şunu da bilesiniz ki, bu beldeler artık Türklerin olmuştur. Canımız pahasına da olsa buraları bırakmayız.”

Bu sözden sonra Taşsarayda yaşayan halkın çoğu Müslüman oluyor. Bir kısmı Erbaa’ya göç ediyor. Kralın Kızı da Müslüman oluyor. Sevdiği Hüseyin Gazi’nin yanında kalıyor.

Hüseyin Gazi kardeşleriyle yöreyi Türk’ün vatanı yapmak için büyük uğraşlar veriyor. Yıllar sonrada vefat ediyor.

Kabrinin içine atını, kullandıkları silahları, zırhlarını gömüyorlar. Bu sebeple bu güne kadar gördüğüm Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait en büyük mezar olduğunu söyleyebilirim. Yaklaşık (4m. X 2,5m.). Bu mezar da pek çok tarihî mezar gibi tahrip edilmiştir.

Hüseyingazi Mezarı

Köyümüzün Kurulduğu Yer
Köyün doğusunda yukarıda bahsedilen Boyluca köyü, batısında Çengelli köyü, kuzeyinde Sulugöl, kuzeybatısında Niksar’ın Ayazma mahallesi ve Dağdelen Bölgesi, güneyinde Hacılı, güneydoğusunda Arpaören köyünün sınırları bulunmaktadır. Köyün doğusu ve güney bölgesi 1973 yılında Orman İşletmesi tarafından tel örgüye alınarak ağaçlandırma çalışmalarına başlanmıştır. Bu bölgede ağaçlandırma çalışması bitirildikten sonra (1983 yılları) köyün kuzey bölgesi de orman işletmesi tarafından alınmış, ağaçlandırma yapılmıştır. Şu anda tel örgü kaldırılmış, büyükbaş hayvanların otlatılmasına müsaade edilmiştir.

Köyün kuruluş yeri şöyledir: Köye giriş bölümü hafif bayır, diğer yerleşim bölgeleri düzlüktür. Köyün iç yolları geniştir. Yol sorunu yoktur. Diğer köy evleri gibi iç içe sıkışık değildir. Her evin yanında ahır, bahçe, odunluk vb. yerler mevcuttur. Samanlıklar ve harman yerleri genellikle köyün kenar bölgelerindedir. Bölgemizin diğer köylerinde olduğu gibi burada da maalesef iş yeri (fabrika, atölye vb.) yoktur. Köyde bir ceviz sergeni vardır. Maddi olarak fazla bir getirisi olmamasına rağmen kış mevsiminde kadınların zamanlarını değerlendirdiği bir yerdir. Köyün kanalizasyon sistemi vardır. Su şebekesi evlere kadar döşenmiştir. Köyün evlerinin büyük çoğunluğu ahşaptır. Son yıllarda yapılan evler betonarme olarak inşa edilmektedir. Evler genellikle iki katlı ve bahçe içerisindedir.

Hüseyingazi Köyü Hüseyingazi Köyü Fırın Pidesi

KÖYÜMÜZÜN NÜFUS YAPISI

1970 yıllarında köyün nüfusu 300–350 arasında değişmekteyken günümüzde bu nüfus düşmüştür. 1997 yılında toplam nüfus 220 kişi, 2000 yılında 245 kişi, 2007 yılında ise 173 kişi olduğu tespit edilmiştir.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun yaptığı ADNK ile 31 Aralık 2007 tarihi itibariyle köyümüzün toplam nüfusunun 173 olduğu, bunun 82’sinin erkek, 91’inin kadın olduğu belirlendi.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2008 yılı rapor sonuçlarına göre 102 erkek, 113 kadın olmak üzere toplam köyümüzün toplam nüfusu 215'tir.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2009 yılı rapor sonuçlarına göre 91 erkek, 110 kadın olmak üzere toplam köyümüzün toplam nüfusu 201'dir.

Son nüfus sayımında, 1990 ve 2000 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre köyümüzün nüfusunda dikkat çekici bir düşüş görülmektedir. Bu düşüşün tek nedeni önceki yıllarda yerel seçimler nedeniyle herkesin kendi ikamet adresinde yazılmaması değildir. Bunun gerçek nedenleri en kısa sürede araştırılmalı, bölgemizde çeşitli yatırımlar yapılmalı, köyümüzden ve yöremizden işsizlik nedeniyle büyük şehirlere göç edilmesi kısa sürede durdurulmalıdır.

Köyde 45 hane vardır. Bunlardan yarısına yakını da yaşlı ailelerdir ve yaş ortalamaları 50’nin üzerindedir.

Evlilik yaşı 18–25 arasıdır. Görücü usulü ile evlenilmektedir. İlk önce aileler arası gidiş geliş artmakta aileler birbirlerini tanıdıktan sonra aile büyükleri kız evine dünürlüğe giderler. Sonra kız evi araştırma yapmak, kendi aile büyükleriyle görüş alış-verişinde bulunmak ve düşünüp taşınmak için süre isterler. Olumlu olarak haber gönderildiğinde, kız ve erkek tarafının aile büyükleri kız evinde toplanarak söz keserler, dua yaparlar. Tatlı bir şey yenerek iş tatlıya bağlanır ve kahve içilir. Köyde kesinlikle zorla evlilik yaptırılmaz. Kız kaçırma olayları olmaz. Flört ayıp karşılanır, ayıplanır ve kınanır. Yüzük takma ve nişan törenlerinden sonra düğünler yapılarak yeni aileler kurulur. Genellikle evliliğin ilk yıllarında anne baba ile birlikte kalınır. Belli süre sonra yeni ev yapılarak ayrı bir aile hayatı yaşanır. Köyümüzde tek evlilik ve sadakat esastır. Geçmişten günümüze kadar çok eşli hiç aile olmamıştır. Akraba evliliği yoktur. Genellikle komşu köylerden kız alış-verişi yapılmaktadır. Ailede çocuk sayısı 2 ile 5 arasında değişmektedir.

TUİK Verilerine göre 2008 yılı medeni durum ve cinsiyete göre köyümüzün nüfus yapısı;

Hiç evlenmeyen 25 erkek 13 kadın toplam 38 kişi, evli 65 erkek 65 kadın toplam 130 kişi, eşi ölen 2 erkek 17 kadın toplam 19 kişi bulunmaktadır.

Düğün Halayı

KÖYÜMÜZDE TOPLUMSAL HAREKETLİLİK

1970’lere kadar köyden dışarı hiç göç yaşanmamış dışa açılım olmamıştır. Kendi kabuğu içerisinde sıkışıp kalmıştır. 1970’li yıllarda Türkiye’deki değişimle beraber burada da bir dış göç yaşanmaya başlanmıştır. Dış göçün büyük bir bölümü İstanbul’a olmaktadır. Köyde akrabalık ilişkileri çok kuvvetlidir. Komşuluk ilişkileri gelişmiştir. İmece usulü yardımlaşma geleneği hâlâ devam etmektedir. Yardımlaşma duygusu köyde hakimdir. Gündüzleri bağ, bahçe, tarla işleri ve hayvancılıkla uğraşılmaktadır. Akşam olduğunda komşular bir araya gelerek geç saatlere kadar bir arada zaman geçirmektedir.

Köyümüz üç kabileden oluşmaktadır. Ağcaoğulları (Akça, Özbilgin soyadını taşıyanlar), Kadıoğulları (Kılıç, Anlak, Gürel soyadını taşıyanlar), Kazanlar (Şahin, Tuncel, Çiçek soyadını taşıyanlar) kabileleri vardır. Bu üç kabile arasında zaman zaman çeşitli sebeplerden dolayı sürtüşmeler yaşanmaktadır. Bunlardan en belirgin olanları yayla davaları, mera ve muhtarlık seçimleridir. Bu yüzden zaman zaman tansiyon yükselmektedir. Komşu köylerle iyi bir komşuluk ilişkisi sürdürülmektedir. Hastalık, ölüm, düğün, bayram vb. köyler arası ilişkiler çok yüksektir. En fazla ilişki Hacılı, Arpaören, Işıklı, Şahnaalan, Şahinli, Gürçeşme, Güdüklü köyleri, Niksar’ın Ayazma ve Modikli mahalleleriyle olmaktadır. Genellikle evlenmeler bu çevre köylerdeki gençler arasında olmakta ve bu nedenle çevre köylerle olan ilişkiler geçmişten günümüze kadar sıcaklığını korumaktadır.

KÖYÜMÜZÜN EKONOMİK DURUMU

Köyde tarım ve hayvancılık hakimdir. Ticaretle uğraşan yok denecek kadar azdır. Köyün arazisinin büyük bir bölümü susuzdur. Bundan dolayı susuz tarım yapılır. Arazinin üçte birinde sulu tarım yapılmaktadır. Sulugöl bölgesinde kurulu olan sulama göletinden kanallarla düz araziye sulama suyu gelmektedir.

Sulu tarım yapılan yerlerde şeker pancarı, soğan, sarımsak, sebzecilik ve yonca ekimi yapılmaktadır. Susuz arazide buğday, mısır, arpa, yulaf, çavdar, bağcılık(üzüm), meyvecilik yapılmaktadır. Köy soğan ve üzüm bağıyla meşhurdur.

Hayvancılıkta koyun ve büyükbaş hayvancılığı yapılmaktadır. Köyün merası dar olduğu için yaz mevsiminde yaylacılık yapılmaktadır. Keltepe yaylasına koyun ve büyükbaş hayvanlarla yaz mevsiminde çıkarılarak yaz mevsimi yaylada geçirilmektedir. Kış mevsiminde ise ahır besiciliği yapılmaktadır.

1973 yılında köyün kuzey ve güney bölgesindeki meralık olarak kullanılan ormanlık alan orman işletmesi tarafından tel örgü içerisine alınarak ağaçlandırma yapılmaktadır. 1980’de ise köyün kuzey bölümündeki meralık olarak kullanılan bölge ağaçlandırmaya dahil edilerek köy tamamen tel örgü içine sıkıştırılmış. Mera hayvancılığı ölmüş, yakacak ihtiyacı karşılanamaz hale gelmiştir. Son birkaç yıldır çamların yetişmesiyle birlikte tel örgüler kaldırılmış, küçükbaş hayvanlara ormanlık bölge serbest bırakılmıştır.

Köyün Gebeli mevkiinde bir taş ocağı vardır. Bu taş ocağında çok kaliteli taşlar olmasına ve rezervinin de zengin olmasına rağmen buradan yeterince yararlanılamamaktadır. Bu taş ocağından yararlanılamaması çevreye ve Hüseyingazi tepesine zarar vermemesi açısından iyi olmasına rağmen ekonomik açıdan bir kayıptır.

KÖYÜMÜZÜN EĞİTİM ÖĞRETİM DURUMU

Köyde okuryazarlık oranı çok yüksektir. Köy odası ve misafirhane olarak kullanılan camiinin bitişiğindeki tek odalık ev, 1965 yılında ilkokul olarak açılmış. Dört yıl burada eğitim – öğretim devam etmiştir. Köylünün çabası, devlet – vatandaş işbirliğiyle 1969 yılında iki katlı lojmanlı büyük bir ilkokul yapılmıştır. Bununla birlikte köydeki eğitim seviyesi yükselmiştir. Orta öğretime ve yüksek öğretime giden öğrenci sayısı artmıştır. Köyden her kademede ve meslekte özel veya devlet dairelerinde memurlar yetişmiştir. Bununla birlikte köyde kültür seviyesi yükselmiştir. Okuyup meslek edinen kimselerin göçmesiyle köyün nüfusu azalmış, 1970’li yıllarda 60–80 arası olan öğrenci sayısı günümüzde 23’e kadar düşmüştür. Okulun yapıldığı yıllarda iki şube (1,2,3 ve 4,5) iken, günümüzde tek şubeye düşmüştür. Öğrenci sayısı yeterli olmamasına rağmen Avrupa Birliği Uyum Sürecine paralel olarak anasınıfı açılmıştır.

2008 Yılı TUİK verilerine Göre Köyümüzün Eğitim Öğretim Durumu:
Okuma yazma bilmeyen 37, Okuma yazma bilen fakat bir okul bitirmeyen 41, İlkokul mezunu 74, İlköğretim mezunu 18, Ortaokul veya dengi okul mezunu 10, Lise veya dengi okul mezunu 11, Yüksekokul ve üzeri 1, Bilinmeyen 10 kişi bulunmaktadır.

Mesleğe ve çalışma gruplarına göre dağılımı (2008 yılına göre):

Öğretmen : 17
Polis : 10
İmam : 6
Mühendis : 4
Memur : 15
Avukat : 2
Öğretim Görevlisi : 2
Sigortalı İşçi : 25
Diyetisyen : 1

Yukarıda sayılan meslekler dışında azımsanamayacak kadar başka şehirlerde yaşayan, değişik işlerde çalışan insanlar vardır. Yukarıda adı geçen mesleklerdeki insanlar köyün nüfusuna (2000 yılına göre 245) dahil değildir. Köyde ikamet edenler tarım ve hayvancılık yapmakta, çiftçilikle uğraşmaktadırlar.

Köy meydanına büyük bir cami yapılmıştır. Kadrolu bir imamı olup köyün dinî işlerini yürütmektedir.

Köyün Niksar’a yakın olması ve köyde yetişmiş memurun çok olması ile birlikte köyün kültür seviyesi çok yüksektir. Onun için her aile çocuğuna en iyi eğitimi vermek istemektedir. Onun içinde her anne baba çocuğunun okuyup köy hayatından kurtulmak için çocuklarının eğitimine ellerinden geldiği kadar destek olmaktadırlar. Burada köyden ayrılan, gelir düzeyi yükselmiş akrabalar örnek gösterilerek çocuklar okumaya teşvik edilmektedir.

Hüseyingazi okulu

Hüseyingazi Köyü İlköğretim Okulu

KÖYÜMÜZÜN SAĞLIK DURUMU

Köyde sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. İlçe merkezine yakın olduğu için ihtiyaç duyulmamıştır. Köyde belirgin bir hastalık yoktur. Köydeki ahırlar evlere yakın olduğu için gübrelikler insan sağlığını tehdit etmektedir. Hayvan gübrelikleri köyün en büyük sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Niksar’ın bütün köylerinde görülen bu sorun ahırların yerleşim birimleri dışına çıkması ile çözülebilir. Bunun içinde köklü bir çalışma ve malî bir külfet gerekir. Bunun dışında halk sağlığını bozacak bir unsur görülmemektedir. Köyün çam kokulu temiz havasında yaşayan halkta belirgin bir sağlık sorunu yoktur.

KÖYÜMÜZDE AİLELERİN YAŞAMA DÜZEYLERİ

Köyün beslenme ve beslenme alışkanlıklarında tarım ve hayvan ürünleri kendini göstermektedir. Tarla ve bahçelerden çıkarılan ürünler evde tüketilmekte, ürün fazlası ise satılarak aile bütçesine katkı sağlamaktadır. Bunlar; buğday, mısır, nohut, fasulye, kavun, karpuz, soğan, üzüm sayılabilir.

Hayvansal ürün olarak süt ve süt ürünleri en belirgin besin maddeleri olarak gruplandırılabilir. Bu ürünleri aileler evde tüketirler, artan ürünleri ise pazarda satarak ailenin diğer ihtiyaçları karşılanır.

Köyün yaşam düzeyi çok yüksektir. Bunda her aileden en az bir okumuş insanın olmasının büyük etkisi vardır. İnsanların kültür seviyelerinin yüksek olması yaşam düzeylerini de etkilemektedir. Köyde kahvehanelerin olmaması, komşuluk ilişkilerinin eskisi gibi devam etmesinin önemli bir sebebidir. İlçe merkezine yakın olması da köyün kültürel olarak ilerlemesinin diğer bir sebebi olarak gösterilebilir. Ekonomik olarak köyün orta halli bir aile yapısına sahip olması da yaşamları üzerinde etkili olmaktadır. Köyden ayrılan kimselerin köy ile bağlarını koparmamaları da yine önemli bir sebeptir.

KÖYÜMÜZDE ULAŞIM VE HABERLEŞME

Köyün ilçe merkezine uzaklığı 7 km. il merkezine uzaklığı 59 km.’dir. Köyün içerisi dahil köy yolu asfalt kaplamadır. Komşu köylerle stabilize yollarla bağlantı sağlanmaktadır. İlçe ile ulaşım otomobil, traktörler ve minibüslerle sağlanmaktadır.
Köye elektrik Şubat 1979 yılında gelmiştir. 1985’te köye bir telefon aboneliği bağlanmış yıllarca köy halkı muhtarlıkta bulunan bir telefonla haberleşme ihtiyacını karşılamıştır. Daha sonraki yıllarda Hacılı köyüne telefon santralı kurularak köye 40–50 abonelik telefon hattı döşenmiştir. Günümüzde her evde telefon ve televizyon mevcuttur.

Köyümüzün Google haritasına ulaşmak için buraya tıklayınız.